Zmiany zachowań polskich konsumentów
Przed 1989 r. polscy konsumenci mogli jedynie pomarzyć o zakupach w centrach handlowych. W Polsce dominowały Supersamy i Domy Towarowe. Ciężko było je porównywać z nowoczesnymi ośrodkami handlowymi, które powstawały w zachodniej Europie czy Stanach Zjednoczonych. Podczas gdy zagraniczne sklepy rozwijały działania merchandisingowe i doskonaliły komfort zakupów, u nas głowiono się jak pozyskać towar i chociaż częściowo zmniejszyć problemy z zaopatrzeniem w podstawowe produkty. Konsumenci przyzwyczajeni byli do wyczekiwania z kartką w ręku w niekończących się kolejkach, a standard obsługi często pozostawiał wiele do życzenia, w myśl zasady „klient w krawacie jest mniej awanturujący się”.
Era hipermarketów
Późniejsze zmiany gospodarcze i polityczny przełom doprowadziły do kolosalnych zmian w handlu detalicznym w Polsce. Na otwartym rynku dynamicznie rosła liczba sklepów. Zaczęły pojawiać się supermarkety, a w połowie lat 90-tych pierwsze zagraniczne hipermarkety. Dziś w Polsce działa ponad 100 000 sklepów spożywczych i spożywczo-przemysłowych, a placówki wielkopowierzchniowe stanowią 6% z tej liczby.
Ekspansja handlu wielkopowierzchniowego przyczyniła się do zmian w zachowaniach konsumentów, wpłynęła na kształtowanie się ich postaw i zmiany oczekiwań. Polacy nabywali i ciągle nabywają kolejne doświadczenia zakupowe. Jako klienci stali się coraz bardziej wymagający, a także świadomi możliwości stawianych im przez szeroką i głęboką ofertę podażową. Ilość nowych produktów pojawiających się na rynku, ich nieustanne udoskonalanie technologiczne i funkcjonalne, a także kreowanie nowych potrzeb przez producentów, dostawców i sieci znacząco przyczyniło się do zwiększania tempa zmian zachodzących w zwyczajach i preferencjach klientów.
Rozkwit e-handlu
W ostatnich latach internet głęboko zakorzenił się we wszystkich sferach funkcjonowania gospodarki, biznesu i społeczeństwa. Trwająca w ostatnich latach rewolucja technologiczna wywarła wpływ na handel zarówno na świecie, jak i w Polsce. Odpowiedzią na zmieniające się realia, na tworzenie się nowej rzeczywistości gospodarczej, rynkowej i konsumpcyjnej związanej z rozwojem internetu stał się e-handel.
Rosnące zainteresowanie sklepami internetowymi oraz wzrost zainteresowania regularnymi zakupami w internecie wynika między innymi z dynamicznego rozwoju tego kanału sprzedaży przez największe sieci handlowe w Polsce. Sprzedaż za pośrednictwem internetu staje się coraz ważniejszą gałęzią polskiego handlu detalicznego. Polski handel internetowy w kolejnych latach będzie rósł, a tempo wzrostu będzie zróżnicowane w poszczególnych kategoriach produktów. Będzie ono zależało od poziomu nasycenia i fazy rozwoju.
Firmy, które chcą się rozwijać, muszą nadążać za zachodzącymi przemianami. Warunkiem osiągania przewagi konkurencyjnej jest stałe badania zachowań konsumentów w celu identyfikacji i zrozumienia ich potrzeb, motywów i gustów. Wszystko po to, aby trafnie dostosować strategię sprzedaży w miejscu zakupu do stale zmieniającego się otoczenia.